Khi nhiều hơn không đồng nghĩa với tốt hơn
Theo Mark Manson chúng ta cần cẩn thận với động lực cải thiện bản thân, bởi mong muốn nhiều hơn chẳng có gì khác ngoại trừ việc là nó nhiều hơn
Thành công thường là bước đầu dẫn đến thảm họa. Quan niệm về tiến bộ là kẻ thù của tiến bộ thực sự.
Tôi vừa gặp một gã, một người thành công trong kinh doanh, có lối sống hay ho, mối quan hệ hạnh phúc và nhóm bạn tuyệt vời. Dù vậy, anh ta vẫn dõng dạc tuyên bố rằng muốn thuê một huấn luyện viên nhằm giúp mình “chạm đến ngưỡng tiếp theo.”
Khi tôi hỏi ngưỡng tiếp theo là gì thì anh ta nói rằng mình không chắc. Vì thế anh ta cần một huấn luyện viên để chỉ ra điểm mù và cho anh ta biết mình còn thiếu sót ở đâu.
“Được thôi”, tôi nói và rồi đứng đó lúng túng trong một chốc, đánh giá lại xem tôi thật sự muốn trung thực đến mức nào với một người mới gặp. Tay này tâm huyết thật đấy, sẵn sàng chi một khoản tiền lớn để người khác quyết định hộ xem vấn đề mình gặp là gì.
“Thế ngộ nhỡ chẳng có gì cần cải thiện thì sao?”- Tôi hỏi.
“Ý anh là sao?” – Anh ta hỏi ngược lại.
“Biết đâu chẳng có thứ gì được gọi là ‘ngưỡng tiếp theo?’ Biết đâu đó chỉ là ý tưởng cậu tự dựng lên trong đầu? Biết đâu cậu đã ở sẵn đó rồi nhưng chỉ đang không nhận ra? Không những thế, biết đâu bởi vì không ngừng mưu cầu nhiều hơn, cậu đang ngăn cản bản thân trân trọng và tận hưởng những gì mình có?”
Anh ta có vẻ khó chịu trước câu hỏi của tôi. Cuối cùng, anh ta bảo “Tôi chỉ cảm thấy dù có thế nào tôi luôn cần cải thiện bản thân.”
“Và có lẽ đó là vấn đề.”
Có một khái niệm trong giới thể thao được gọi là “Căn bệnh của việc muốn nhiều hơn.” Khái niệm này bắt nguồn từ Pat Riley, một huấn luyện viên bóng rổ huyền thoại đã dẫn dắt 6 đội tuyển đến giải vô địch NBA (và cũng đã từng là cầu thủ vô địch).
Riley cho rằng “Căn bệnh của việc muốn nhiều hơn” giải thích lý do những đội vô địch cuối cùng sẽ bị truất ngôi. Nhưng không phải bởi một đội giỏi hơn, mà bởi vì sức ép từ trong chính nội bộ.
Như phần lớn mọi người, các cầu thủ cũng muốn nhiều hơn. Ban đầu, “nhiều hơn” đồng nghĩa với chức vô địch. Nhưng một khi các cầu thủ đã chạm được vào giải vô địch, nó sẽ không còn đủ nữa. “Nhiều hơn” trở thành những thứ khác – tiền bạc, hợp đồng quảng cáo, sự công nhận và tán dương, thời lượng ra sân, số trận đấu, sự chú ý từ truyền thông,…
Kết cục, những kẻ từng là một đội gắn kết và cần mẫn bắt đầu xung đột. Cái tôi của họ xen vào. Tâm lý của họ thay đổi – từ những gì tạo nên một cơ thể và tâm trí lành mạnh trở thành một mớ hỗn độn độc hại. Các cầu thủ thấy mình có quyền bỏ qua những nhiệm vụ nhỏ nhặt, vô nghĩa, những điều từng giúp họ trở thành nhà vô địch. Họ tin rằng mình có quyền không phải làm chúng nữa. Cuối cùng, những kẻ tài năng bị đánh bại.
Nhiều hơn không hẳn là tốt hơn
Các nhà tâm lý học không nghiên cứu về hạnh phúc. Thực ra trong suốt lịch sử, lĩnh vực tâm lý không tập trung vào sự tích cực, mà tập trung vào những điều gây hại. Chẳng hạn như điều gì dẫn đến tâm bệnh và khiến mọi người suy sụp, cũng như cách họ nên đối phó với nỗi đau lớn nhất của chính mình.
Chỉ đến năm 1980, một vài học giả bắt đầu tự hỏi “Hình như công việc của mình hơi rầu thì phải. Hay là nghiên cứu xem điều gì khiến con người hạnh phúc!” Thế là hàng tá cuốn sách về “hạnh phúc” mọc đầy trên các kệ sách, hàng triệu ấn bản được bán cho những người thuộc tầng lớp trung lưu đang buồn chán, sợ hãi với cuộc khủng hoảng hiện sinh.
Những nhà tâm lý học đã tiến hành một cuộc khảo sát đơn giản để nghiên cứu về hạnh phúc. Họ đưa cho một nhóm người những chiếc máy nhắn tin (lưu ý rằng thời điểm này là vào thập nhiên 80-90), và mỗi khi chiếc máy nhắn tin đổ chuông, từng người một phải dừng lại và ghi xuống hai điều:
Trên thang điểm từ 1-10, bạn đánh giá mình hạnh phúc tới đâu ở thời điểm này?
Điều gì đang diễn ra trong cuộc sống khiến bạn có những cảm xúc đó?
Họ đã thu thập hàng nghìn đánh giá từ hàng trăm người thuộc mọi tầng lớp xã hội. Và những gì họ khám phá ra vừa đáng ngạc nhiên, vừa lại nhàm chán vô cùng.
Rất nhiều người chấm điểm ‘7’ vào mọi lúc, bất kể đang làm gì.
Đang mua sữa tại cửa hàng tạp hóa: 7 điểm. Đang tham dự trận bóng chày của con trai: 7 điểm. Đang trò chuyện với sếp về một đơn hàng lớn vừa bán cho khách: 7 điểm.
Ngay cả khi một sự kiện thảm khốc xảy ra – mẹ mắc bệnh ung thư, vừa lỡ mất khoản thanh toán thế chấp cho ngôi nhà, vừa mất đi một cánh tay trong một tai nạn – mức độ hạnh phúc sẽ giảm xuống khoảng 2-5 điểm trong một thời gian ngắn và sau đó, trở lại mức 7.
Điều này cũng đúng đối với những sự kiện vô cùng tích cực: thắng xổ số, có được kỳ nghỉ trong mơ, kết hôn. Đánh giá của mọi người sẽ tăng lên một khoảng thời gian ngắn rồi lại về mức 7.
Điều này khiến những nhà tâm lý bất ngờ. Chẳng ai thật sự hạnh phúc tại mọi thời điểm. Tương tự đối với bất hạnh. Có vẻ như, dù hoàn cảnh bên ngoài có ra sao thì con người luôn sống trong trạng thái hạnh phúc nhẹ nhàng nhưng không thực sự thỏa mãn. Nói cách khác, mọi thứ luôn ổn nhưng luôn có thể tốt hơn.
———————————————————-
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO TỪ XA EEA – TRƯỜNG ĐẠI HỌC THÀNH ĐÔNG – CHƯƠNG TRÌNH ĐẠI HỌC TRỰC TUYẾN 100%
Văn Phòng Tuyển sinh tại TP.Hà Nội: Số 36 Đường Cầu Diễn, Phường Phúc Diễn, Quận Bắc Từ Liêm, Tp Hà Nội Văn Phòng Tuyển sinh tại TP.Hồ Chí Minh: Trường trung cấp Sài Gòn, Số 4A Nguyễn Thái Sơn, Phường 3, Quận Gò Vấp, TP.HCM Trụ sở chính: Phòng 109 Nhà B – Số 3 Vũ Công Đán, Tứ Minh, TP Hải Dương Hotline: 0915 238 189