Đây hoàn toàn là những kinh nghiệm của mình, được đúc kết từ thực tế quá trình áp dụng, chúng chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là tài liệu học tập.
1. Active Recall + Spaced Repetition
Giới thiệu
Active Recall (Retrieval Practice) – Gợi nhớ chủ động và Spaced Repetition (Distributed Practice) – Ghi nhớ ngắt quãng đều là những phương pháp học tập thông minh, hiện đại, hiệu quả nhưng khi đi cùng với nhau, chúng sẽ tạo thành sự kết hợp hoàn hảo.
– Active Recall: Bản chất của phương pháp này là việc gợi nhớ thông tin một cách chủ động, lấy thông tin từ não ra, bắt bộ não chúng ta phải làm việc. Nguyên tắc lớn nhất của nó là chủ động. Phương pháp Active Recall sẽ bắt chúng ta phải cố nhớ lại kiến thức, lôi kiến thức từ não ra mà không được nhìn vào tài liệu, đơn giản là vậy.
– Spaced Repetition: Phương pháp này được đề xuất dựa trên mô hình đường cong quên lãng ( The Forgetting Curve).
Ngay sau khi học một kiến thức mới, hãy ôn tập nó và lên lịch cho những lần ôn tập sau, với mình thường là 1d – 3d – 7d – 15d (trong vòng 1 ngày sau khi học, 3 ngày sau khi ôn tập lần 1, 7 ngày sau khi ôn tập lần 2 và 15 ngày sau khi ôn tập lần 3). Sau mỗi lần ôn tập như vậy, kiến thức sẽ dần dần đi vào não của chúng ta và ở yên đó, tức là đường cong này sẽ dần thoải ra đến mức gần như một đường nằm ngang. Sau lần ôn tập thứ 4, có thể vài tháng sau mình mới cần ôn tập lại.
Áp dụng như thế nào?
– Bước 1: Đọc tài liệu, đặt câu hỏi và tự trả lời trước mỗi bài học.
Trước mỗi buổi học trên lớp khoảng 2 – 3 ngày, mình sẽ mình đọc tài liệu, tự tìm hiểu về những kiến thức sẽ học. Sau khi đọc xong, mình sẽ tự đặt ra những câu hỏi về nội dung đó, cất tài liệu đi, rồi tự trả lời dựa trên những thông tin mình nhớ được (Active Recall). Cuối cùng kiểm tra lại với tài liệu.
– Bước 2: Xác thực lại kiến thức ở trên lớp. ‘
Việc mình đến lớp chỉ là để kiểm tra xem những gì mình tìm hiểu có đúng không và để trao đổi những phần mình chưa hiểu.
– Bước 3: Ôn tập.
Dựa trên phương pháp Spaced Repetition và những câu hỏi đã có, mình sẽ tiến hành ôn tập bằng cách trả lời những câu hỏi đó chứ không cần đọc lại tài liệu nữa. Bằng cách này, mình sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian mà vẫn nắm được nội dung của bài.
2. Feynman Technique – Cách tốt nhất để học một điều gì đó
Giới thiệu
Đây là một kỹ thuật phổ biến trong việc học, nghiên cứu một kiến thức mới được phát triển bởi nhà vật lý thiên tài Richard Feynman, nó cũng được áp dụng để ghi nhớ kiến thức một cách hiệu quả. Dựa trên lý thuyết tháp mức độ ghi nhớ (the learning pyramid), Feynman Technique là một cách học hiệu quả bằng việc dạy lại kiến thức đó cho người khác.
Bản chất của kỹ thuật này là bạn phải giải thích được những vấn đề bằng cách hiểu của mình, và làm sao cho người khác cũng hiểu những gì bạn nói. Có 3 đối tượng mà chúng ta cần giải thích: chính mình – người cùng lĩnh vực – người không biết gì về lĩnh vực đó.
Áp dụng như thế nào?
– Bước 1: Giải thích cho chính mình
Ở đây, bạn cần phải tìm hiểu, nghiên cứu về chủ đề nào đó, hiểu được nguyên lý, cách áp dụng thực tế của nó.
– Bước 2: Diễn đạt lại bằng lời của mình
Sau khi đã hiểu được, bạn cần phải diễn đạt nó ra bằng lời của mình sao cho trôi chảy. Đây không phải là một bước đơn giản, rất nhiều người tuy hiểu nhưng phải trình bày lại thì không thể hoặc không nói hết được ý hiểu của mình. Chúng ta cần nằm lòng kiến thức đó, có một khả năng diễn đạt đủ tốt, một phong thái tự tin để trình bày (lưu ý nên ghi hình lại để làm công cụ cho bước sau).
– Bước 3: Tìm ra lỗ hổng trong phần trình bày của mình
Hãy xem lại đoạn ghi hình, tìm ra những phần chưa ổn, thực hiện những điều chỉnh để cho phần trình bày của mình hoàn hảo nhất có thể. Bạn có thể đặt ra những câu hỏi sau để kiểm tra:
– Những gì mình nói đã đúng chưa?
– Mình đã nói hết được những gì muốn nói chưa?
– Cách mình truyền đạt có bị khô cứng không?
– Nếu là người nghe thì mình có hiểu gì không?
– Bước 4: Dạy lại cho người khác
Hãy giải thích cho người khác, đó có thể là bất kì ai: một người bạn cùng học, bạn cùng phòng, bố mẹ,… miễn là bạn làm cho người ta hiểu.
3. Blurting method
Giới thiệu
Đây là một kỹ thuật ghi nhớ thông tin một cách chủ động, hỗ trợ rất tốt cho quá trình đọc tài liệu, kích thích tư duy, hệ thống hoá kiến thức và ghi nhớ. Nếu như coi Active Recall là một phương pháp chung, một nguyên lý thì Blurting method sẽ là một kỹ thuật cụ thể để áp dụng Active Recall vào việc học tập.
Áp dụng như thế nào?
Về lý thuyết, có 4 bước để áp dụng kỹ thuật này:
– Bước 1: Đọc hiểu tài liệu
– Bước 2: Viết ra tất cả những gì bạn nhớ, không cần biết đúng sai, không cần sắp xếp
– Bước 3: Đối chiếu với tài liệu, ghi chú những phần còn thiếu/ sai
– Bước 4: Thực hiện lại từ bước 2, đến khi nào đúng thì thôi
Trên thực tế, mình đã có nhiều sự điều chỉnh. Mình không áp dụng nó vào quá trình đọc tài liệu mà sử dụng nó để nhớ và hệ thống lại kiến thức ngay sau khi học. Tức là, ngay sau mỗi buổi học, mình thường dành ra khoảng 30p để viết tất cả những kiến thức đó ra (cứ viết, không cần quan tâm cái gì khác). Theo mình, 30p này cực kì giá trị, thậm chí còn giá trị hơn việc sau này mình dành vài tiếng đồng hồ ôn tập kiến thức đó. Một trường hợp khác, trước mỗi buổi học, mình cố gắng dành ra khoảng 15 – 20p viết tất cả những kiến thức về chủ đề mình muốn học ra, những gì mình đã tìm hiểu, những gì mình nghĩ sẽ có trong bài, cứ viết hết ra. Việc làm này giúp mình tạo một bước đệm, báo hiệu cho não bộ về chủ đề mình sắp học, tạo ra một sự liên kết ngầm giúp mình dễ đi vào sự tập trung hơn.
———————————————————-

